FAQ

Wat betekenen de termen kritiek en stabiel?
Als men de term ‘kritiek’ gebruikt betekent dit dat de levensbedreiging zeer aanwezig is en dat de deur naar (verdere) complicaties steeds open staat. In het ernstigste geval betekent het dat het twijfelachtig is of het lijf het gaat redden omdat er veel, en misschien teveel organen haperen. Als het laatste het geval is, kan alleen de arts, mede aan de hand van uitslagen, overleg, kennis en ervaring, inschatten of er nog mogelijkheden zijn voor verbetering. In hoeverre alle hoop dan verdwenen is? Het komt natuurlijk voor dat mensen nagenoeg opgegeven zijn en er toch weer signalen van verbetering komen. Goed overleg met arts(en) en verpleging is ook hier weer van groot belang.

Met ‘stabiel’ bedoelt men meestal dat het lichaam reageert op de behandeling en/of dat de ernstigste ontregeling of ‘kettingreactie’ in het lijf tot staan lijkt te zijn gebracht. Ook dan zijn de risico’s nog niet geweken, maar van ‘kritiek’ naar ‘stabiel’ is al een enorme stap.
Bij ‘kritiek’ houd je rekening met een mogelijk verkeerde afloop (voor zover dat gaat?), bij ‘stabiel’ durf je weer een beetje opgelucht te zijn. In beide gevallen kán de situatie ineens omslaan, ten kwade of ten goede. Het kan (langzaam) in een stijgende lijn naar boven of toch onverhoopt naar beneden gaan. Maar onzekerheid is iets waar je niet onderuit komt op een afdeling waar je i.v.m. levensbedreiging naar toe gaat.
Hopen kan altijd en positieve gedachten en steun kunnen de patiënt zeker dragen. Zie ook bij ‘Op de IC’: Info voor naasten – wat kan het bezoek doen? en het gedicht achterin het boekje ‘Intensive Care gids’ wat het heel mooi verwoordt.

Klik hier om deze vraag weer te sluiten.
Wat is een niveau 1, 2 of 3 IC?
Het cijfer zegt iets over de de mate waarin men gekwalificeerd is om (zeer) complexe trauma-of chirugische patiënten op te vangen én over de bezettingsgraad van intensivisten/IC-artsen/IC-verpleegkundigen. Het hoogste nummer geeft de hoogste capaciteit aan.
Uitgangspunt is dat er voor elke IC, van welk niveau dan ook, altijd een intensivist bereikbaar is. Dit geldt 24 uur per dag en 7 dagen per week.
Op een Intensive Care niveau 1 geldt dat er door de week, overdag, altijd een intensivist in het ziekenhuis aanwezig moet zijn. Regionale afspraken moeten bovendien garanderen dat er ’s avonds, ’s nachts en in de weekenden altijd een intensivist bereikbaar is.
Op een Intensive Care niveau 2 geldt dat er 7 dagen per week overdag een intensivist op de afdeling aanwezig is. Bovendien moeten er voor de avond- nachtdiensten voldoende intensivisten beschikbaar zijn.
Op een Intensive Care niveau 3 geldt hetzelfde maar zal het soort patiënten meestal vereisen dat er ook ’s avonds, ’s nachts en in het weekend intensivisten aanwezig zijn.
Een IC van niveau 3 is een (gedeelte van een) IC-afdeling met een academische functie die de regio-functie overstijgt. Het gaat hier meestal om specifieke functies zoals IC-behandeling van gecompliceerde thorax-, neuro- en transplantatiechirurgie dan wel om IC-behandeling van traumapatiënten of patiënten met (zeldzame) gecompliceerde aandoeningen.
(Bron: Richtlijn organisatie en werkwijze op IC-afdelingen voor volwassenen in Nederland, 2006)

Klik hier om deze vraag weer te sluiten.
Hoeveel mensen belanden er jaarlijks op de IC?
72.000 patiënten worden elk jaar in Nederland op de Intensive Care opgenomen
3 op de 5 patiënten komt onverwachts op de IC
1 op de 10 patiënten is langer dan tien dagen op de IC opgenomen
3 dagen wordt iemand gemiddeld beademd
(Bron: Magazine Intensief)

Klik hier om deze vraag weer te sluiten.
Hoeveel bedden zijn er op een IC?
Een IC bestaat uit minimaal 6 bedden. Kleinere ziekenhuizen, met een Intensive Care niveau 1 hebben maximaal 12 bedden.
Grotere (academische) ziekenhuizen met een IC niveau 2 of 3 hebben minimaal 12 bedden. Vaak hebben dergelijke ziekenhuizen meerdere ‘IC-units’ (met een eigen ‘specialiteit’ zoals Chirurgische Intensive Care, Neurochirurgische of Thorax Intensive Care) ieder met 6 tot 12 bedden per unit.

Klik hier om deze vraag weer te sluiten.
Hoe intensief bewaakt is de IC?
Per ‘unit’ is er gemiddeld 1 intensivist beschikbaar. Daarnaast is er op de hele grote (niveau 3) IC’s per 6 bedden een IC-arts en op de middelgrote (niveau 2) IC’s per 12 bedden een IC-arts. In alle andere situaties moeten 5 á 6 in de IC geschoolde artsen in het ziekenhuis werkzaam zijn.
Het benodigde aantal IC-verpleegkundigen wordt vooral bepaald door het aantal beademingsbedden. Beademing vraagt namelijk zeer intensieve zorg. Er worden meerdere verpleegkundigen ‘gerekend’ voor een beademingsbed. In de praktijk heeft een IC-verpleegkundige in het algemeen 1 of 2 patiënten onder haar/zijn hoede.
Een intensivist is een medisch specialist die opgeleid is in het gebied van de IC-geneeskunde.
Een IC-arts is een arts-assistent (in opleiding tot specialist) of een medisch specialist (in opleiding tot intensivist of geschoold in de basis-medische zorg op de IC) die werkt op de IC onder de eindverantwoordelijkheid van de intensivist.
Een vrij recente ontwikkeling is het werken met ‘Tele-IC’ waarbij een kleinere IC in de avond-, nacht- en weekenduren via beeldschermen direct in verbinding kan staan met een dienstdoend intensivist in een groter ziekenhuis.

Klik hier om deze vraag weer te sluiten.
Welke arts bepaalt wat op een IC?
De intensivist, en de specialist die de patiënt instuurt (bijv. een chirurg of longarts) hebben ieder hun eigen specifieke verantwoordelijkheid. In feite delen ze de verantwoordelijkheid voor de patiënt. De specialist draagt bij opname van zijn patiënt op de IC wel de directe verantwoordelijkheid over aan de intensivist (de specialist kan dus niet op eigen houtje beslissingen nemen maar moet altijd overleggen met de intensivist). Maar ook de intensivist moet met de specialist overleggen over medisch inhoudelijke zaken die (ook) op zijn/haar kennis-terrein liggen.
De intensivist is op de grotere IC’s (niveau 2 en 3) het formele hoofd en moet zorgen dat de afspraken en procedures over en weer helder zijn. Als er meerdere intensivisten aanwezig zijn heeft één van hen (per dag) de coördinerende taak; die leidt het overleg met alle betrokken artsen.

Klik hier om deze vraag weer te sluiten.
Hoe ziet de dagindeling op de IC er ongeveer uit?
Om 7.30 uur ’s morgens komen de artsen en verpleegkundigen (van dag- en nachtdienst) samen en wordt besproken hoe de patiënten het maken, of er nog veranderingen of aandachtspunten zijn. De coördinerend verpleegkundige/teamleidster van de IC maakt een indeling wie van de verpleegkundigen welke patiënten onder zijn hoede krijgt. In veel ziekenhuizen wordt er tussen 7.30 en 8.00 ‘visite gelopen’; dan lopen verpleegkundigen en artsen met elkaar alle patiënten langs.
Dan worden afspraken gemaakt over de te volgen lijn bij alle patiënten; welke onderzoeken zijn nog noodzakelijk, kan de patiënt misschien van de beademing af of overgeplaatst, etc.
De rest van de dag worden onderzoeken uitgevoerd, diepe infusen ingebracht of verwisseld, nieuwe patiënten opgevangen en behandelingen gestart. Ook tal van ingrepen vinden plaats, zoals het inbrengen van een drain of een buisje door de keel voor de beademing. Een enkele keer komt een reanimatie voor. Soms moet iemand overgelegd worden in een ander bed of in buikligging gebracht.
En natuurlijk moet de patiënt geobserveerd en verzorgd worden, vocht en medicatie toegediend krijgen, en moeten de familie en de patiënt van informatie voorzien worden.
Vaak is er, begin van de middag, tussen 13.00 en 14.00 een patiënten-bespreking waarbij de artsen en verpleging, soms met andere hulpverleners (zoals fysiotherapeut of maatschappelijk werk) met elkaar uitwisselen. Meestal rond 15.00 uur vindt de overdracht plaats van de dag- naar de avonddienst. Halverwege de middag is ook meestal de tijd voor een familie-gesprek.

Klik hier om deze vraag weer te sluiten.
Waarom zulke verschillen in ziekenhuizen tussen beperkt en uitgebreid bezoekuur?
De beperkte bezoek-uren zijn meestal in het verleden afgesproken om de patiënten zoveel mogelijk rust te geven en de behandeling/verzorging niet teveel te laten ‘verstoren’.
Uitgebreidere bezoek-uren (wel met regels voor maximaal bezoekersaantal per bed, naaste familie, etc.) worden tegenwoordig ingevoerd om de belangrijke steun die daarvan uitgaat voor familie én patiënt meer de ruimte te geven. De naasten kunnen op die manier meer bij hun dierbare in nood zijn en hebben meer zeggenschap over hun tijd. Het vraagt van verpleegkundigen wel vaardigheden en flexibiliteit, maar komt aan de andere kant het begrip over en weer ten goede. Het creëren van vertrouwdheid is een belangrijke tegenhanger van de high-tech-omgeving die de IC toch is.

Klik hier om deze vraag weer te sluiten.
Waarmee kan ik bij een geestelijk verzorger terecht?
Een geestelijk verzorger ondersteunt zowel patiënten als familie gedurende de opname.
Biedt zonder bijbedoelingen een luisterend oor. Hij/zij kan patiënten en naasten bijstaan in de heftige periode die een IC-opname is, om naar woorden te zoeken. Om recht te doen aan zorgen, angsten, schuldgevoelens en alles wat er aan vragen wordt opgeroepen wanneer er zoveel op mensen afkomt, wat hun levensbeschouwing ook moge zijn. De geestelijk verzorger kan ook een rol spelen in lastige familie-situaties waarbij conflicten een goede communicatie in de weg staan. Ook rond afscheid en terugblikken op ervaringen kan het contact met een geestelijk verzorger zeer waardevol zijn.
U kunt de verpleging vragen u in contact te brengen of zelf bellen.

Klik hier om deze vraag weer te sluiten.
Waarmee kan ik bij een medisch maatschappelijk werker terecht?
Een maatschappelijk werker heeft een zeer laagdrempelig karakter. Op een IC zal deze werker in de regel het meest te maken hebben met de naasten. Ze kunnen bij hem/haar terecht met zorgen, verdriet of problemen die voortkomen uit de opname van de dierbare, gevoelens van overbelasting maar ook met praktische aangelegenheden. Een gesprek kan dienen als uitlaadklep en steun in de rug, maar ook om op weg te helpen bij financiële problemen, bij noden in de thuis- of werksituatie of bij regelzaken die iemand boven het hoofd groeien. De verpleging of arts kan u doorverwijzen, maar u kunt het maatschappelijk werk ook zelf benaderen via hun tel. nummer of mail.

Klik hier om deze vraag weer te sluiten.
Waarom wordt iemand soms in buikligging beademd?
Sommige patiënten worden in buikligging beademd omdat bepaalde longdelen dan beter meedoen en daardoor de zuurstofvoorziening verbetert. Hiervoor wordt een speciaal matras gebruikt zodat het gezicht van de patiënt niet in de verdrukking komt.

Klik hier om deze vraag weer te sluiten.
Wat is Critical Illness Polyneuropathie?
Dit is een reactie van de zenuwen in het hele lichaam, op de ernstige ziekte (in het engels: ‘critical illness’) en de noodzakelijke behandelingen. Als gevolg van o.a. verminderde bloedtoevoer, verstoringen van de stofwisseling, ontsteking en medicatie zijn de zenuwen in hun functie aangetast. Het gevoel, de reflexen en de aansturing van de spieren kunnen hierdoor zijn aangedaan. Gevolg is dat bewegingen moeilijk of niet mogelijk zijn. Dit kan gelden voor de ledematen tot de ademhalingsspieren of de slikspieren omdat ze allemaal door zenuwen worden bediend. Ook zenuwpijnen of gevoelloosheid hangen samen met deze neuropathie. Daarnaast hebben ook de spieren te lijden omdat ze bij een langere ligduur minimaal gebruikt worden; de patiënt levert spiermassa en spierkracht in. Naarmate de patiënt langer beademd is geweest, treedt dit alles in sterkere mate op.

Klik hier om deze vraag weer te sluiten.
Kun je altijd zien of iemand een delier heeft?
Als de patiënt gesedeerd is, m.a.w. in een kunstmatige slaap verkeert, is niet vast te stellen of hij verward is en hoe hij reageert. Ook dan kan er evengoed sprake zijn van delier. Delier is te omschrijven als ‘acute verwardheid’door verstoringen in de hersenfuncties a.g.v. het ziek-zijn. Een enkele keer, als de patiënt wel wakker is, kan hij een ‘stil delier’ doormaken waarbij hij niet onrustig is maar juist heel afwezig, apathisch. Meestal gaat het om een mengvorm, waarbij onrust en ‘afwezigheid’ elkaar afwisselen. Ook na het ontslag van de IC-afdeling kan de patiënt nog last hebben van een delier. Als de patiënt voor zijn opname in een geestelijk goede conditie was, zal dit delier in de regel weer wegtrekken ook al kan het nog lang zijn impact hebben. Zie ook bij Na de IC.

Klik hier om deze vraag weer te sluiten.
Wat is ‘weanen’?
Het afbouwen van de beademing wordt ‘weanen’ genoemd, naar de engelse term die oorspronkelijk het afbouwen van de borstvoeding bij een klein kind betekent. De symboliek is duidelijk: de patiënt raakt steeds minder afhankelijk van de beademing.

Klik hier om deze vraag weer te sluiten.
Waarom duurt het ontwennen van de beademing soms zo lang?
Als gevolg van Critical Illness Polyneuropathie (spier- en zenuwzwakte door kritieke ziekte) kunnen ook de ademhalingsspieren zijn aangedaan. Dit is zeker het geval als de patiënt al langere tijd (meer dan een week) wordt beademd. Het is dan moeilijker voor de ademhalingsspieren om de ademteugen, qua kracht en uithoudingsvermogen, te volbrengen. Ze moeten hierin weer langzaam getraind worden.

Klik hier om deze vraag weer te sluiten.
Is het normaal dat je als patiënt na de IC bang bent, zelfs om naar huis te gaan?
Bij heel veel mensen is dit het geval. Je hebt in korte tijd veel te verwerken gekregen en het vertrouwen in je lijf is aan het wankelen gebracht. Overgeplaatst naar de ‘gewone afdeling’ ben je weer 1 van velen en is de controle lang niet zo intensief terwijl de angst vaak nog diep zit. Zo kan het ook dubbel voelen om naar huis te gaan; fijn maar ook best spannend. Dat is dus niet vreemd.

Klik hier om deze vraag weer te sluiten.
Kan de patiënt ook als hij naar huis gaat revalidatie-ondersteuning krijgen?
Poliklinische revalidatie is een mogelijkheid, waarbij de patiënt één of meerdere keren per
week naar een revalidatie-polikliniek gaat of in de thuissituatie mede begeleid
wordt door een revalidatie-arts, die de huisarts als het ware ondersteunt. Het kan het
herstel enorm ondersteunen, zowel mentaal als fysiek, om het vertrouwen in het lijf weer terug te krijgen. Een indicatie is nodig van de specialist of de huisarts (en gaat dan via het Centraal Indicatie Orgaan).

Klik hier om deze vraag weer te sluiten.
Mag ik mijn medisch dossier inzien?
Een patiënt mag zijn medisch dossier inzien, in het ziekenhuis zal dat in het bijzijn van een arts(-assistent) gebeuren, zodat privacy en goede uitleg gewaarborgd zijn. Na ontslag kan men vragen om een copij van de medische status.
In de regel is de bewaartermijn zo’n 15 jaar. Het hangt er soms ook vanaf of men de
medische gegevens langer heeft bewaard voor onderzoek bijvoorbeeld.
Zie ook “Mag ik mijn medisch dossier inzien?”.

Klik hier om deze vraag weer te sluiten.

2 thoughts on “FAQ

  1. Laci Lelkes
    ik ging niet naar de IC maar naar de badkamer: hij haalt het weekend niet…. (14-09-1974) tweezijdige schedelbasisfractuur, ruim drie weken comateus… totaal dertien weken ziekenhuis en ruime ziektegeschiedenis, vooral tinnitus… Maar daarna in elf jaar een ir-studie afgerond, maar sindsdien werkeloos… Kan dat ook tot een syndroom geleid hebben…??
    Reply
    1. Idelette Nutma Post author
      Dag Laci, ook zonder een IC-opname kan kritieke ziekte inderdaad heel veel impact hebben. Veel van je klachten zullen waarschijnlijk ‘overlappen’ met (ex-)patiënten die op de IC lagen. Wellicht ken je deze websites wel maar ik noem ze toch even: www.hersenletsel.nl en www.hersenletsel-uitleg.nl. Je comateuze toestand, waarbij je een periode als het ware ‘uit de tijd gevallen’ was, kan mentaal ook veel met je doen. Sterkte en vraag zeker begeleiding als je nog tegen problemen oploopt, zie ook bij bovengenoemde sites.
      Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*