Revalidatie – lichamelijk

Het lichaam en de geest hebben een flinke optater gehad door het IC-verblijf. De revalidatie voor IC-patiënten richt zich vooral op het lichaam. IC-patiënten kunnen de eerste tijd na ontslag van de afdeling bij voorbeeld nog moeilijk lopen. De spieren en gewrichten zijn flink aangetast. Zo’n 80% van de IC-patiënten krijgt dan ook een fysiotherapeutische behandeling.

Fysiotherapeut

Deze behandeling bestaat vooral uit oefeningen doen met armen en benen, met behulp van apparatuur die in menig sportschool staat, zoals de cross-trainer, de loopband, de hometrainer en roeimachines.

Fysiotherapeute Marike van der Schaaf heeft in 2011 onderzoek verricht naar het functioneren van patiënten die langer dan 48 uur op de IC-afdeling hebben gelegen. Uit dit onderzoek (onder 746 patiënten) bleek dat 54% een jaar later nog beperkt werd in het dagelijks functioneren. Vooral het lopen en het deelnemen aan sociale activiteiten viel hen zwaar. Er was nog steeds sprake van verminderde spierkracht, verminderde beweeglijkheid van gewrichten en balansproblemen.

De belemmeringen in het functioneren werden niet alleen veroorzaakt door lichamelijke klachten. Ook concentratieproblemen (aanwezig bij 73% van de onderzochte groep), geheugenproblemen (40%), emotionele instabiliteit (41%) en slaapproblemen (23%) beïnvloedden het functioneren.

Uit het onderzoek werd duidelijk dat de grootste verbeteringen in het fysiek functioneren in de eerste 6 maanden na het IC-verblijf werden bereikt.

Diëtist

Veel IC-patiënten zijn flink afgevallen in de IC-tijd. Gewichtsafname van meer dan 10 procent is geen uitzondering. De revalidatie richt zich dus ook op herstel van het gewicht. Meestal zorgt een diëtist voor aangepaste voeding. In de praktijk komt het de eerste tijd neer op het doorzetten van de sondevoeding, zoals de patiënt dat ook op de IC-afdeling kreeg. Daarnaast moet de patiënt zelf (leren) eten. IC-patiënten hebben vaak een verhoogde energie- en eiwitbehoefte. Daar wordt op ingespeeld bij het ‘voorschrijven’ van eten en drinken.

Het aansterken is extra van belang omdat ondervoeding het herstel op andere terreinen – zoals van de spieren – vertraagt. Eiwitten bij voorbeeld zijn nodig voor de opbouw (en instandhouding) van spieren.

Om aan te komen raadt de diëtist vaak speciale energierijke voedingsmiddelen of dieetpreparaten aan. Speciale energierijke voedingsmiddelen zijn bij voorbeeld slagroom, kwark, suiker, honing en crème fraîche/zure room (te gebruiken in gerechten).

Ergotherapeut

IC-patiënten kunnen, zeker de eerste tijd, moeite hebben met allerlei dagelijkse activiteiten, zoals opstaan, wassen, aankleden, eten of naar het toilet gaan. In het ziekenhuis, in het verpleeghuis of thuis, kan daarvoor de hulp worden ingeroepen van een ergotherapeut. Hij probeert de patiënt te helpen bij het uitvoeren van dergelijke acitiviteiten.

Zorg aan huis

Veel IC-patiënten krijgen – eenmaal thuis – ondersteuning van huishoudelijke hulp en/of thuiszorg. Uit een kleinschalig onderzoek onder IC-patiënten van het Gelre Ziekenhuis in Apeldoorn, bleek 32% van de patiënten een half jaar na ontslag nog gebruik te maken van deze zorg-aan-huis. Het ging dan onder meer om persoonlijke verzorging, verzorging van wonen of hulp bij de verzorging van een katheter of stoma.
Als de noodzaak van thuiszorg of huishoudelijke hulp reeds voor het ontslag duidelijk is, zal dit bijtijds (tenminste enige dagen voor het ontslag) aangevraagd moeten worden. In de meeste ziekenhuizen wordt hiervoor het maatschappelijk werk of de transferverpleegkundige ingeschakeld. Patiënt of naasten kunnen hier ook zelf om verzoeken. Voor alleenstaanden is direct naar huis gaan vaak geen optie; logeren (al of niet in een zorginstelling) is dan een mogelijkheid zodat men niet alleen hoeft te zijn.

Filmpje over revalidatie

Op YouTube staat een filmpje van een Amerikaanse vrouw (Holly Gerlach) die op jonge leeftijd, enkele weken nadat haar eerste kindje werd geboren, door het Guillain Barré-syndroom werd getroffen, en haar IC-verblijf plus aansluitende revalidatietijd heeft laten filmen. Zij heeft ook een boek over die periode geschreven. Het filmpje vindt u hier. Het is een aangrijpend verhaal. Voor IC-patiënten zijn de diverse mijlpalen – zoals de eerste keer buiten de afdeling, de eerste keer ‘echt’ buiten zijn, de eerste keer zelfstandig ademen, de eerste slokjes drinken, de eerste stappen – erg herkenbaar.

IC-handboek voor revalidatie

Een prachtig initiatief van het AMC (gefinancierd door het Revalidatiefonds) is dit revalidatie-handboek, waarin praktische oefeningen staan, die bruikbaar zijn tijdens de opname in het ziekenhuis en in de eerste 6 weken na ontslag. Ook wordt er een globaal overzicht gegeven van wat de patiënt bij het herstel mogelijk kan tegenkomen, ook op het mentale vlak, met nuttige verwijzingen (incl. diverse links naar websites). Zie bij ‘IC-handboek voor revalidatie’


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*